Tựa ngắm kinh cửu nhật kính ông thánh Giuse của Thầy cả Philiphê Bỉnh (Lisboa, 1815)

 

Tựa ngắm kinh cửu nhật kính ông thánh Giuse của Thầy cả Philiphê Bỉnh (Lisboa, 1815) - chữ Nôm và chữ Quốc Ngữ, cùng chú thích.

Đây là bài tựa kinh cửu nhật của Thầy cả Bỉnh trong thủ bản Borg.tonch.18. Do Cụ Bỉnh chép chữ Nôm theo lối hành thư nên trong quá trình chép lại có nhiều chỗ còn tồn nghi nên khó tránh khỏi sai sót. Cụ Bỉnh làm sách này dâng lên ông thánh Giuse là quan thầy của nước An Nam và để gửi về cho bổn đạo Dòng Tên ở Đàng Ngoài đọc. Song thương thay! Năm Cụ viết xong sách là 1815, Vua João còn ở Brazil mà sứ mệnh chẳng thành, Tòa Thánh cũng ngăn Cụ lên thuyền về nước thì lấy ai mà gửi sách cho con chiên đọc đây? Tôi thiết nghĩ Cụ Bỉnh đã lo xa từ trước, rằng dù sau khi mình chết thì nhờ có Thiên Chúa quan phòng, sách kinh kiểu gì cũng sẽ được bổn đạo đọc. Tôi đây là con cháu bổn đạo Dòng Tên ở Cẩm Hà, từ năm Cụ Bỉnh đi sứ đến nay đã qua chín đời tiên tổ, thì vui mừng xiết bao khi đọc được từng dòng chữ Cụ viết ra. Tạ ơn ông thánh Giuse đã cho tôi đức kiên trì mà bắt đầu chép đoạn này!

-----------------------------

勸本道沛敬重翁聖樞搓爲𠊛羅官柴渃些。。。二百二十四

Khuyên bổn đạo phải kính trọng thánh Giu-se vì Người là Quan thầy nước ta ... trang 224.

丕离批碎。羅柴奇炳。固意爫囉沒昆索尼麻朱特敬德主支秋共慄聖德妑瑪𠫾亞。喡翁聖樞搓。爲忌功業𠊛仕傷麻𢩾朱碎。

Phi-li-phê tôi. là Thầy cả Bỉnh. có ý làm ra một con sách này mà cho được kính Đức Chúa Giê-su cùng rất thánh Đức Bà Ma-ri-a. và ông thánh Giu-se. vì cậy công nghiệp Người sẽ thương mà giúp cho tôi.

丕碎固俐勸英㛪爫奴边那麻敬翁聖樞搓。

Vậy tôi có lời khuyên anh em làm No-ven-na (1) mà kính ông thánh Giu-se.

奴边那㗂渃些。義羅經讀𠃩㝵畧禮翁聖樞搓。羅伴沚仕共慄聖德妑瑪𠫾亞侖代童貞。喡爫補餒德主支秋。共羅官柴本道渃安南些。麻課初柴奇篤蘇移𣳔德主支秋。先羅樞搓瑪𠫾亞。㐌爫囉經尼㗂渃于須計。固意敬翁聖樞搓。共慄聖德妑瑪𠫾亞。爲羅官柴𠊛。麻自𧘇典𠉞時各等中聖依計移加。窮各本道邊方西。調扒斫麻爫奴边那。朱特敬重𡃛𠸦翁聖樞搓如丕時重体稟。爲固朝除中𠃩㝵𧘇。如碎㐌袩体𡗊吝。麻恩重德主𡗶㐌𤐝𢚸朱。時碎買汝旦句『巴至宝山莫為空手』。喡中

Nô-ven-na tiếng nước ta. nghĩa là kinh đọc chín ngày trước lễ ông thánh Giu-se. là bạn sạch sẽ cùng rất thánh Đức Bà Ma-ri-a trọn đời đồng trinh. và làm bố nuôi Đức Chúa Giê-su. cùng là Quan thầy bổn đạo nước An Nam ta. mà thuở xưa Thầy cả Đốc-tô-rê (2) Dòng Đức Chúa Giê-su. tên là Giu-se Ma-ri-a. đã làm ra kinh này tiếng nước Vu-tu-ghê (3). có ý kính ông thánh Giu-se. cùng rất thánh Đức Bà Ma-ri-a. vì là Quan thầy người. mà tự ấy đến nay thì các đấng trong thánh Y-ghê-rê-gia (4). cùng các bổn đạo bên Phương Tây. điều bắt chước mà làm Nô-ven-na. cho được kính trọng ngợi khen ông thánh Giu-se như vậy thì trọng thể lắm. vì có chầu giờ trong chín ngày ấy. như tôi đã xem thấy nhiều lần. mà ơn trọng Đức Chúa Trời đã soi lòng cho. thì tôi mới nhớ đến câu “ba chí bảo sơn mạc vi không thủ”(5). và trong

經𩆷傳固呐浪。欺翁聖梅蓮割几𠫾探信。時奴固冘衛梗儒懶喡𠃩卒冷唁𠮾。欺𧘇固爫朱民依啐囉𠲖离些囉孟暴奇㬳。麻慝𢚸打賊。朱特衛坦祖宗茄命課初，朱𢧚悲除碎共扒斫如丕。麻易囉經尼㗂渃些。如玉無價麻冘衛爫式声灵朱英㛪本道特用。時仕𢧚富貴中灵魂。爲固計忍事仁德共功業翁聖樞搓。麻𠊛㐌特事貴𨕭渃天堂。庄恪之如森儒声灵卒冷唁𠮾。𠃝羅爫朱英奄囉慝𢚸貪藍事盃佊。麻囉孟暴奇㬳打賊三詧。羅性壳𦧘些。 退世間尼。喡斫魔鬼感𠴗。朱特衛坦祖宗些羅渃天堂。矯群沛爫碎佐罪磊。如民依啐囉𠲖离些㐌沛爫碎𤤰渃依支蘇課初。麻欺民𧘇迍囉塊渃依支蘇。時翁聖梅蓮固冘𠫾戈塊𣷷赭特𤏪真共平安。

kinh Sấm truyền có nói rằng. khi ông thánh Môi-sen (6) cắt kẻ đi thám tin. thì nó có đem về cành nho lớn và chín tốt lành ngon ngọt. khi ấy có làm cho dân Y-sút-ra-ê-li-ta (7) ra mạnh bạo cả ngủ. mà nức lòng đánh giặc. cho được về đất tổ tông nhà mình thuở xưa, cho nên bây giờ tôi cũng bắt chước như vậy. mà dịch ra kinh này tiếng nước ta. như ngọc vô giá mà đem về làm thức thiêng liêng cho anh em bổn đạo được dùng. thì sẽ nên phú quý trong linh hồn. vì có kể những sự nhân đức cùng công nghiệp ông thánh Giu-se. mà Người đã được sự quý trên nước thiên đường. chẳng khác gì như chùm nho thiêng liêng tốt lành ngon ngọt. ít là làm cho anh em ra nức lòng tham lam sự vui vẻ. mà ra mạnh bạo cả ngủ đánh giặc tam thù . là tính xác thịt ta. thói thế gian này. và chước ma quỷ cám dỗ. cho được về đất tổ tông ta là nước Thiên đường. kẻo còn phải làm tôi tá tội lỗi. như dân Y-sút-ra-ê-ly-ta đã phải làm tôi vua nước Y-chi-tô (8)) thuở xưa. mà khi dân ấy trốn ra khỏi nước Y-chi-tô. thì ông thánh Môi-sen có đem đi qua khỏi biển Đỏ được ráo chân cùng bình an.

麻軍依支蘇蹺民𧘇時沛折濧中𣷷𧘇歇。渚時中𠃩㝵尼。勸英㛪沛旦共柴奇麻稱罪。時𠊛仕引塘朱英㛪特平安。共塊沛爫碎罪磊。麻戈塊𣷷赭羅特咹眉功業泖聖德主支秋。朱特衛分灵魂。群包饒罪磊奴㐌蹺英㛪閉婁。時仕沛折祝中法沙𤠄囉綿蘇解罪矯群爫困些女。

mà quân Y-chi-tô theo dân ấy thì phải chết đuối trong biển ấy hết. chớ thì trong chín ngày này. khuyên anh em phải đến cùng Thầy cả mà xưng tội. thì người sẽ dẫn đàng cho anh em được bình an. cùng khỏi phải làm tôi tội lỗi. mà qua khỏi biển Đỏ là được ăn mày công nghiệp máu thánh Đức Chúa Giê-su. cho được về phần linh hồn. còn bao nhiêu tội lỗi nó đã theo anh em bấy lâu. thì sẽ phải chết chóc trong phép Sa-ga-ra-miên-tô (9) giải tội kẻo còn làm khốn ta nữa.

次𠄩譬喻如官大臣中渃。時調傷泣奇喡民。双民芾固𢚸尊敬𠊛。麻綾𠓨爫真宠臣。咍羅皮𨕭固奉班急養朱𠊛特該管。麻咹响祿民𧘇。時謳羅𠊛仕傷妖麻䁛朔朱欣。爲民𧘇屬衛𠊛。𧘇丕時翁聖樞搓羅官大臣𨕭渃天堂。恒傷妖各本道泣世間。双本道中渃安南些。時𠊛傷妖麻䁛朔朱欣。事𧘇㐌祖祥庄可胡疑。爲樂

Thứ hai thí dụ như quan đại thần trong nước. thì điều thương khắp cả và dân. song dân nào có lòng tôn kính người. mà giăng vào làm chân sủng thần. hay là Bề trên có Phượng (10) ban cấp dưỡng cho người được cai quản. mà ăn hưởng lộc dân ấy. thì âu là người sẽ thương yêu mà coi sóc cho hơn. vì dân ấy thuộc về người. ấy vậy thì ông thánh Giu-se là quan đại thần trên nước Thiên đường. hằng thương yêu các bổn đạo khắp thế gian. song bổn đạo trong nước An Nam ta. thì người thương yêu mà coi sóc cho hơn. sự ấy đã tỏ tường chẳng khả hồ nghi. vì nhác

德主𡗶㐌撰𠊛爫官柴渃些。朱𢧚欺祖宗些渚別道聖德主𡗶麻蜍奉。時𠊛𤐝𢚸共𢩾飭朱柴奇𣳔德主支秋先羅亞𥗍山移。共柴奇吱由尼模。𠓨旦渃些𡧲㝵禮𠊛。麻講道畧歇。時祖宗些買別。爲事𧘇㐌𥙩𠊛爫官柴渃些。麻德聖葩葩傳朱各柴奇沛爫禮眉沙重衛𨀈上欣各渃麻謝恩𠊛。共班朱各本道渃些特法印由奇𨑮𠄻㝵婁禮𠊛。時欣各本道中天下。爲功業翁聖樞搓。渚時悲除些沛扒斫祖宗些。麻囉飭敬重共爫碎佐翁聖樞搓朱歇𢚸。時買特𠊛傷妖麻認𥙩些爫民忠義屬衛𠊛。麻求保朱些著座主重無共。時別羅包饒恩冷德主𡗶仕班朱些。如中經仕易囉𠃩㝵婁尼時些買別。麻生囉𢚸約泑

Đức Chúa Trời đã chọn người làm Quan thầy nước ta. cho nên khi tổ tông ta chửa biết đạo thánh Đức Chúa Trời mà thờ phượng. thì người soi lòng cùng giúp sức cho Thầy cả dòng Đức Chúa Giê-su tên là A-lê-san-rê (11). cùng Thầy cả Chia-rô-ni-mô (12). vào đến nước ta giữa ngày lễ người. mà giảng đạo trước hết. thì tổ tông ta mới biết. vì sự ấy đã lấy người làm Quan thầy nước ta. mà Đức Thánh Pha-pha (13) truyền cho các Thầy cả phải làm lễ Mi-sa trọng về bậc thượng hơn các nước mà tạ ơn người. cùng ban cho các bổn đạo nước ta được phép In-đu (14) cả mười lăm ngày sau lễ người. thì hơn các bổn đạo trong thiên hạ. vì công nghiệp ông thánh Giu-se. chớ thì bây giờ ta phải bắt chước tổ tông ta. mà ra sức kính trọng cùng làm tôi tá ông thánh Giu-se cho hết lòng. thì mới được người thương yêu mà nhận lấy ta làm dân trung nghĩa thuộc về người. mà cầu bầu cho ta trước Tòa Chúa trọng vô cùng. thì biết là bao nhiêu ơn lành Đức Chúa Trời sẽ ban cho ta. như trong kinh sẽ dịch ra chín ngày sau này thì ta mới biết. mà sinh ra lòng ước ao

共敬重事衛爫碎佐𠊛。

cùng kính trọng sự về làm tôi tá người.

次𠀧禮翁聖樞搓羅㝵𨑮𠃩𣎃𠀧著渃。時奇喡聖𠲖計移加於泣每尼。調爫禮重体麻敬𠊛。爲㐌特福重𨕭𡗶。喡特聀爫官柴朱各几蒙生時於泣世間。時些沛合沒意𧘇麻𡃛𠸦事福德郎重𠊛。喡推吟朱特益灵魂些。爲事推吟時𦎛塘朱些特𠓨旦渃天堂。譬喻如欺固悶爫禮重体麻敬𠊛。時共沛鍼斫𤓢鍤朱産郎迍揲幔影朱卒冷。𧘇羅事禮皮外群沛𠰷料迍揲爫丕。方之些悶爫禮皮中麻敬𠊛。時強沛囉飭欣。麻迍揲中茄灵魂些朱沚仕。時買特倘妖重麻任𥙩禮些。爲类些㐌召恩𠊛時饒計庄掣。畧羅㐌䁛朔廛佇共爫咹庫辱麻餒能主㐌贖罪朱些。功𧘇別重羅体芾。𠄩

Thứ ba lễ ông thánh Giu-se là ngày mười chín tháng ba nước người. thì cả và thánh Y-ghê-rê-gia ở khắp mọi nơi. điều làm lễ trọng thể mà kính người. vì đã được phúc trọng trên Trời. và được chức làm Quan thầy cho các kẻ mong sinh thì ở khắp thế gian. thì ta phải hợp một ý ấy mà ngợi khen sự phúc đức sang trọng người. và suy ngắm cho được ích linh hồn ta. vì sự suy ngắm thì gương đàng cho ta được vào đến nước Thiên đường. thí dụ như khi có muốn làm lễ trọng thể mà kính người. thì cũng phải châm chước nến sáp cho sẵn sàng dọn dẹp màn ảnh cho tốt lành. ấy là sự lễ bề ngoài còn phải lo liệu dọn dẹp làm vậy. phương chi ta muốn làm lễ bề trong mà kính người. thì càng phải ra sức hơn. mà dọn dẹp trong nhà linh hồn ta cho sạch sẽ. thì mới được người yêu trọng mà nhậm lấy lễ ta. vì loài ta đã chịu ơn người thì nhiều kể chẳng xiết. trước là đã coi sóc gìn giữ cùng làm ăn khó nhọc mà nuôi nấng Chúa đã chuộc tội cho ta. công ấy biết trọng là thể nào. hai

羅㐌爫官柴渃些。朱些別道聖德主𡗶。婁女𠊛羅官柴各几蒙生時。麻事折時些庄塊特。爲奴仕典妟埕庄𣌋時悶。事𧘇㐌訴。渚時遲急些仕沛折。双別除芾。麻些拱悶折冷。朱特𩧍灵魂。爲丕勸英奄中𠃩㝵渃禮𠊛。沛囉飭麻爫役冷欣每欺。朱𢧚碎㐌易囉中經奴边那尼。支囉爫𠀧分。麻沒㝵羅𠀧調冷。固次自朱些特易推。麻所郎分灵魂些。共扒斫沒𠄩役冷𠊛爫畧歇。分次一時吟。衛事聀郎重翁聖樞搓㐌特欺群𤯨。分次𠄩時吟衛事仁德共役冷𠊛㐌爫欺群於世間。分次𠀧時吟。事福重𠊛㐌特賞𨕭渃天堂。時庄恪之如𦎛羅沒𦁺圖如先景員慄曠時卒冷。固𡗊花藾𠃩喡𦹳收中𧘇。朱仍几固𢚸敬勉爫碎佐𠊛時撰麻割𥙩朱特用。義羅中奇喡仁德𠊛。麻

là đã làm Quan thầy nước ta. cho ta biết đạo thánh Đức Chúa Trời. sau nữa người là Quan thầy các kẻ mong sinh thì. mà sự chết thì ta chẳng khỏi được. vì nó sẽ đến yến trình (15) chẳng sớm thì muộn. sự ấy đã tỏ. chớ thì trì cấp (16) ta sẽ phải chết. song biết giờ nào. Mà ta cũng muốn chết lành. cho được rỗi linh hồn. vì vậy khuyên anh em trong chín ngày trước lễ người. phải ra sức mà làm việc lành hơn mọi khi. cho nên tôi đã dịch ra trong kinh No-ven-na này. chia ra làm ba phần. mà một ngày là ba điều lành. có thứ tự cho ta được dễ suy. mà sửa sang phần linh hồn ta. cùng bắt chước một hai việc lành người làm trước hết. phần thứ nhất thì ngắm. về sự chức sang trọng ông thánh Giu-se đã được khi còn sống. phần thứ hai thì ngắm về sự nhân đức cùng việc lành người đã làm khi còn ở thế gian. phần thứ ba thì ngắm. sự phúc trọng người đã được thưởng trên nước Thiên đường. thì chẳng khác gì như gương là một món đồ như Tiên Cảnh viên (17) rất thoáng thì tốt lành. có nhiều hoa trái chín và thơm tho trong ấy. cho những kẻ có lòng kính mến làm tôi tá người thì chọn mà cắt lấy cho được dùng. nghĩa là trong cả và nhân đức người. mà

些悶撰𥙩仁德芾麻扒斫時默意。爲些庄扒斫奇喡每仁德倘。時沛扒斫沒𠄩役冷𠊛丕。双渚𢜝㤥共㤕𢚸爫之。爲㐌固𠊛𠫾畧如官將慄孟。朱些特蹺婁麻扒斫。吏如種卒冷声灵麻招中灵魂些。朱特生囉事福德𡗊。麻特葉𢚸德主𡗶。吏沛別欺些𦖑体事福德共功業𠊛慄高慄奇。時停𥙩爫邏共𠸦空爫之。爲事𧘇庄固堵朱特葉𢚸𠊛兜。事慄勸羅些沛扒斫麻爫役冷。貝特益中灵魂些。朱𢧚固俐翁聖區俱星呐浪。些庄固嘻麻爫禮重体朱特敬翁聖樞搓。時拱渚虎𠾺麻扒斫役冷𠊛爫之。買當𠊛傷妖。麻𩲡朔求保朱些。分灵魂喡焚壳。閉除喡㝵婁歇些蒙生時女。

ta muốn chọn lấy nhân đức nào mà bắt chước thì mặc ý. vì ta chẳng bắt chước cả và mọi nhân đức người. thì phải bắt chước một hai việc lành người vậy. song chớ sợ hãi cùng xót lòng làm chi. vì đã có người đi trước như quan tướng rất mạnh. cho ta được theo sau mà bắt chước. lại như giống tốt lành thiêng liêng mà gieo trong linh hồn ta. cho được sinh ra sự phúc đức nhiều. mà được đẹp lòng Đức Chúa Trời. lại phải biết khi ta nghe thấy sự phúc đức cùng công nghiệp người rất cao rất cả. thì đừng lấy làm lạ cùng khen không làm gì. vì sự ấy chẳng có đủ cho được đẹp lòng người đâu. sự rất khuyên là ta phải bắt chước mà làm việc lành. mới được ích trong linh hồn ta. cho nên có lời ông thánh Âu-gu-tinh (18) nói rằng. ta chẳng có hề mà làm lễ trọng thể cho được kính ông thánh Giu-se. thì cũng chớ hổ thẹn mà bắt chước việc lành người làm gì. mới đáng người thương yêu. mà coi sóc cầu bầu cho ta. phần linh hồn và phần xác. bấy giờ và ngày sau hết ta mong sinh thì nữa.

婁女欺爫奴边那。時沛迍盤蜍固影像翁聖樞搓。共影慄聖德妑捧昆。𠄩羅翁聖樞搓揞德主支－蘇欺群𥘷。朱特汝典𠊛㐌𠖈世間爫𠊛麻召折贖罪朱天下。時買易推事聀權郎重共功業翁聖樞搓羅体芾。群事幔影𤓢鍤時默揚𡗊𠃝。皮沛体朱囉𢚸敬。爲固𡨸『欽存於中，宮見於外』。尾吏欺爫奴边那。時沛保信朱英㛪本道特別浪㝵芾。朱𠊛些特旦通功合沒意麻𡃛𠸦德主𡗶。共敬重慄聖德妑。喡翁聖樞搓。群事求吀時默意埃。悶吀事之爫益朱灵魂命。咍羅𢩾朱灵魂各几群𤯨咍㐌戈代時默意𢚸。双一羅特稱罪召禮正㝵敬𠊛。咍羅𠃩㝵畧。喡𨑮𠄻㝵婁。爲固法印由奇如㐌呐畧。群几庄特稱罪召禮。時渚跳𢚸麻爫丙役冷爫之。唉咹𡅧罪昆知双。羅爲𢚸敬勉德主𡗶羅等自然極卒極冷。麻約泑包除固擛朱特稱罪𧘇。時拱特咹眉仁德功業𧘇。麻翁聖樞搓仕傷。共𠰷料朱

Sau nữa khi làm No-ven-na. thì phải dọn bàn thờ có ảnh tượng ông thánh Giu-se. cùng ảnh rất thánh Đức Bà bồng con. hai là ông thánh Giu-se ẵm Đức Chúa Giê-su khi còn trẻ. cho được nhớ đến người đã xuống thế gian làm người mà chịu chết chuộc tội cho thiên hạ. thì mới dễ suy sự chức quyền sang trọng cùng công nghiệp ông thánh Giu-se là thể nào. còn sự màn ảnh nến sáp thì mặc dàn nhiều ít. bề phải thể cho ra lòng kính. vì có chữ "Khâm tồn ư trung, cung kiến ư ngoại"(19). vả lại khi làm No-ven-na. thì phải bảo tin cho anh em bổn đạo được biết rằng ngày nào. cho người ta được đến thông công hợp một ý mà ngợi khen Đức Chúa Trời. cùng kính trọng rất thánh Đức Bà. và ông thánh Giu-se. còn sự cầu xin thì mặc ý ai. muốn xin sự gì làm ích cho linh hồn mình. hay là giúp cho linh hồn các kẻ còn sống hay đã qua đời thì mặc ý lòng. song nhất là được xưng tội chịu lễ chính ngày kính người. hay là chín ngày trước. và mười lăm ngày sau. vì có phép In-đu cả như đã nói trước. còn kẻ chẳng được xưng tội chịu lễ. thì chớ xiêu lòng mà làm biếng việc lành làm chi. hãy ăn năn tội Con-tri-song (20). là vì lòng kính mến Đức Chúa Trời là đấng tự nhiên cực tốt cực lành. mà ước ao bao giờ có dịp cho được xưng tội ấy. thì cũng được ăn mày nhân đức công nghiệp ấy. mà ông thánh Giu-se sẽ thương. cùng lo liệu cho

些特事折冷。爲𠊛固功畧𩈘德主𡗶。或埃垠阻衛格芾麻庄特旦茄蜍。咍羅庄別讀策。双固𢚸約泑悶特爫奴边那麻敬翁聖樞搓。時沛讀沒㝵羅𠃩經天主。𠃩經阿蟡。共經求慄聖德妑朱堵𠃩㝵。麻合沒意𧘇共各本道每尼中聖依計移加。時拱特咹眉通功仁德𧘇。朱𢧚碎𢪀浪。中英㛪本道渃些班㝵固阻𡗊役。爲丕典最買通且麻旦茄蜍特。時仕爫奴边那。共讀經如每欺因体。朱𠊛些通功。喡特添益分灵魂女。時吀包除尼芾固爫奴边那尼麻敬翁聖樞搓。時唉讀𢭸呢畧沒𠄩㝵朱𠊛些特別。底默意埃悶貪藍事之。

ta được sự chết lành. vì người có công trước mặt Đức Chúa Trời. hoặc ai ngăn trở về cách nào mà chẳng được đến nhà thờ. hay là chẳng biết đọc sách. song có lòng ước ao muốn được làm No-ven-na mà kính ông thánh Giu-se. thì phải đọc một ngày là chín kinh Thiên Chúa. chín kinh A-ve. cùng kinh cầu rất thánh Đức Bà cho đủ chín ngày. mà hợp một ý ấy cùng các bổn đạo mọi nơi trong thánh Y-ghê-rê-gia. thì cũng được ăn mày thông công nhân đức ấy. cho nên tôi nghĩ rằng. trong anh em bổn đạo nước ta ban ngày có trở nhiều việc. vì vậy đến tối mới thong thả mà đến nhà thờ được. thì sẽ làm No-ven-na. cùng đọc kinh như mọi khi nhân thể. cho người ta thông công. và được thêm ích phần linh hồn nữa. thì xin bao giờ này nào có làm No-ven-na này mà kính ông thánh Giu-se. thì hãy đọc tựa này trước một hai ngày cho người ta được biết. để mặc ý ai muốn tham lam sự gì.

𧘇羅閉饒俐勸英㛪本道。吀汝求朱碎。聖號丕离批先羅柴奇炳。諸爫策尼於几𢄂渃于修計。自德主支秋囉代羅𢆥沒𠦳糝𤾓𨑮𠄻。

Ấy là bấy nhiêu lời khuyên anh em bổn đạo. xin nhớ cầu cho tôi. thánh hiệu Phi-li-phê tên là Thầy cả Bỉnh. đã làm sách này ở Kẻ Chợ nước Vu-tu-ghê. tự Đức Chúa Giê-su ra đời là năm một nghìn tám trăm mười lăm.

-----------------------------

𝗖𝗵ú 𝘁𝗵í𝗰𝗵

(1 Novena là tiếng Latinh cho kinh cửu nhật, là kinh đọc trong 9 ngày.

(2 Dottore là Tiến sĩ Thần học

(3 Portugal là nước Bồ Đào Nha, Vu-tu-ghê là cách người An Nam đương thời phiên âm

(4 Igreja là Hội Thánh trong tiếng Bồ Đào Nha. Khác với cách đọc Y-ghê-rê-xa từ Iglesia của Dòng Đaminh nước Tây Ban Nha

(5 巴至宝山莫為空手 là thành ngữ Hán văn, nghĩa là trèo đến núi châu báu thì không thể ra về tay trắng

(6 Moisés là Tiên tri trong Cựu Ước

(7 Israelitas là dân Do Thái

(8 Egito là nước Ai Cập

(9 Sacramento là Bí Tích

(10 Phượng là chiếu chỉ vua ban

(11 Thầy cả Alexandre de Rhodes, SJ đến Đàng Ngoài trước hết, là cha đẻ chữ Quốc Ngữ

(12 Thầy cả Girolamo Maiorica, SJ đến Đàng Ngoài ít lâu sau, là cha đẻ chữ Nôm Công giáo

(13 Papa là Đức Giáo hoàng

(14 Indulgencia là ơn đại xá

(15 từ nghi vấn, yến trình nghĩa là đến rước nhưng không rõ

(16 trì cấp là sớm muộn

(17 từ nghi vấn, Tiên Cảnh viên thì là cảnh đẹp nhưng không rõ

(18 thánh Agostinho thành Hippo

(19 欽存於中，宮見於外 là câu biền ngữ Hán văn nghĩa là bề trong thì cung kính, bề ngoài phải khiêm nhượng. Có lẽ Cụ Bỉnh viết sai chữ “cung”

(20 contrição là hối tội trong tiếng Bồ Đào Nha

Nguồn: FB Joseph Xavier Nguyễn Nam