Một lá thư tuyên thệ của các thầy cả ở Đàng Ngoài
gửi cho Bộ Truyền giáo
(Nguồn ảnh: Vatican Library, Collection Borg Tonch.)
Đức thánh Pha-pha In-nô-sen-si-ô thứ Mười Một (Innocent XI) cùng các Đức Thầy Ca-đi-na-lê (Hồng Y) coi sóc việc truyền đạo thánh Đức Chúa Blời cho khắp thế gian, dạy các Thầy các dòng thay thảy thề cùng phê tên mình mà gửi về hầu các Đức Thầy Ca-đi-na-lê.
Vì Đức thánh Pha-pha đã có trọn chức quyền coi sóc sự về phần linh hồn người ta
ở khắp thế gian cùng trong việc ấy chẳng phải chịu lụy ai, và cho được sai đấng
làm thầy đi giảng giải cùng truyền đạo thánh Đức Chúa Blời, nhất là trong nước
Đại Minh, nước An Nam và Cao Miên, cùng Chiêm, hai là coi sóc cho những bổn đạo
ở trong những nước ấy, cho đạo thánh Đức Chúa Blời một ngày một thịnh một rộng
hơn chẳng phải đi xin cùng đấng nào có đạo hay là chẳng có đạo, mà có chức tước
gì dầu đấng làm [?] cũng vậy, chẳng phải xin phép những đấng ấy cho được làm việc
ấy, vậy chúng tôi là Gia-cô-bê Chiêu, tôi là An-tôn Quế, tôi
là Phi-li-phê Trà, tôi là Si-mong Kiên, Tôi là Lê-ong Trông,
tôi là Mát-ti-nho sẽ cứ phép Đức thánh Pha-pha đã truyền dạy mà chúng tôi sẽ
làm việc Thầy Sa-sê-do-tê-sút Pha-rô-ki (Sacerdotes Parochiales= linh mục quản
xứ) cho ngay thật thà, nếu mà ai ai lấy danh gì lẽ gì chức gì, mà hỏi chúng
tôi, cùng [?] lòng liều cùng chúng tôi sự gì, về những nơi đã kể trước sự gì về
phép đấng làm Bề trên coi sóc sự về phần linh hồn bổn đạo những nơi ấy, thì
chúng tôi sẽ chẳng thưa, cùng chẳng lòng liều gì cùng kẻ ấy đâu, chúng tôi sẽ để
việc ấy mặc thánh ý Đức thánh Pha-pha phán xét, mà chúng tôi sẽ làm việc về
chúng tôi phải làm mà thôi, dầu giảng giải cho ai, dầu làm phép Sa-ca-ra-men-tô
(Bí tích) gì, hay là việc khác về đấng làm Thầy phải làm, những nơi các Đức Thầy
cả Vít-vồ Vi-gai-rô A-phô-sút-tô-li-cô (tiếng Bồ: Vigario Apostolico : Đại diện
tông tòa) là thay mặt Đức thánh Pha-pha đấy, khi Đức Thầy cả Vít-vồ Vi-gai-rô
A-phô-sút-tô-li-cô, chửa có làm phép Áp-phô-rô-ba-si-ô (Approbatio) cho chúng
tôi, cùng khi người chửa cho
chúng tôi bèn người cho được làm việc ấy, thì chúng tôi chẳng
dám làm dầu chúng tôi hay là dòng tôi tá có phép rộng gì riêng mặc lòng, thì
chúng tôi cũng chẳng dám cậy phép rộng ấy, mà làm việc gì trước khi người chửa
cho làm, cùng sự về xét các Vu-la (Bulla= sắc lệnh) các phép Đức thánh Pha-pha
ra, cùng các thư bên Rô-ma gửi sang, dầu thơ Đức thánh Pha-pha, dầu thư các Đức
Thầy cả Ca-đi-na-lê, dầu lời hứa các Đức Thầy cả Ca-đi-na-lê, thì chẳng có bao
giờ chúng tôi dám xem xét gì đấy, chẳng có bao giờ chúng tôi dám làm cho ngăn
trở phép ấy, dầu có lẽ nào mà gọi được Su-?-ti-xi-ô, hay là Ô-?-ti-xi-ô, hay là
lẽ phải lẽ mặc lòng, thì chúng tôi lấy lòng kính mà chịu lấy cùng vâng các
Vu-la cùng các lời hứa ấy, mà chẳng dám làm cho ngăn trở giãn việc ấy ra, chúng
tôi sẽ vâng cùng cứ như vậy tức thì, hoặc cứ như vậy mà có sự gì khó chăng, thì
chúng tôi vâng cùng cứ như vậy đã hứa, sau thì chúng tôi sẽ kêu đến Đức thánh
Pha-pha mặc
Đức thánh Pha-pha phán xét, bằng các Vu-la Đức thánh Pha-pha
A-lê-san-rê thứ Bảy (Alexandre VII) cùng Đức thánh Pha-pha Kê-lê-men-tê thứ
Chín (Clement IX) và Đức thánh Pha-pha Kê-lê-men-tê thứ Mười (Clement X) đã ra
thì chúng tôi lấy lòng kính mà chịu lấy cùng vâng như vậy, nhất là Vu-la Đức
thánh Pha-pha Kê-lê-men-tê thứ Mười đã ra, ngày hai mươi ba tháng chạp, năm từ
Con Đức Chúa Lời ra đời là một nghìn sáu trăm bảy mươi ba năm, mà trong Vu-la ấy,
người lại phán lại, như trong các Vu-la [?] Đức thánh Pha-pha trước đã ra, cùng
lại X lại như các Đức Thầy cả Ca-đi-na-lê đã X về bênh lấy các Đức Thầy cả
Vít-vồ Toà Thánh đã sai, cùng cho làm Vi-gai-rô A-phô-sút-tô-li-cô (Vigario
Apostolico) phương này, chúng tôi lại lấy lòng kính, mà chịu cùng vâng lời
Vu-la cũng một Đức thánh Pha-pha ấy đã ra, là ngày mồng bảy tháng sáu năm tự
Con Đức Chúa Lời ra đời là một nghìn sáu trăm bảy mươi bốn năm, mà trong Vu-la ấy
Đức thánh Pha-pha phán tỏ các Đức Thầy Vít-vồ Thiên Trúc (ý nói Goa) chẳng được
bắt chước
cùng xem xét gì, về các Đức Thầy cả Vít-vồ Vi-gai-rô
A-phô-sút-tô-li-cô (Vicario Apostolico, thuộc Tòa thánh) và các Thầy cả
Vi-gai-rô Rê-ru-lê (Vicario Regular, thuộc các dòng tu) người, cùng các Thầy cả
Sa-sê-do-tê thuộc về người trong những nước Đức thánh Pha-pha đã cho làm thay mặt
Đức thánh Pha-pha đấy, mà lại các phép các việc trong những nơi ấy, thì về phần
riêng các Đức Thầy cả Vít-vồ Vi-gai-rô A-phô-sút-tô-li-cô mà chớ, chúng tôi lại
lấy lòng kính mà chịu cùng vâng Vu-la cũng một Đức thánh Pha-pha Kê-lê-men-tê
thứ Mười đã ra ngày hai mươi ba tháng chạp, năm tự Con Đức Chúa Lời ra đời là một
nghìn sáu trăm bảy mươi ba năm, mà trong Vu-la ấy Đức thánh Pha-pha cấm ngặt
các đấng làm Thầy dòng nào dòng nào mặc lòng, chẳng cho đi xin Vít-vồ nào Thiên
Trúc cho bèn, cho được làm việc gì, về chính đấng Bề trên phải làm việc ấy
trong những nơi về các Đức Thầy Vít-vồ Vi-gai-rô A-phô-sút-tô-li-cô dầu chẳng
xin, song le liều chước cho được bèn ấy, dầu hư không mà Đức Thầy cả Vít-vồ nào
bên ấy cho,
thì Đức thánh Pha-pha cũng cấm chẳng cho chịu lấy bèn ấy nữa.
Sau nữa chúng tôi chẳng những là vâng các Vu-la trước ấy, cùng mọi sự kể trong ấy,
và các lời hứa các Đức Thầy cả Ca-đi-na-lê, mà lại tự nay về sau Đức thánh
Pha-pha sẽ ra Vu-la nào cùng các Đức Thầy Ca-đi-na-lê sẽ ra phép nào, về bênh lấy
các Đức Thầy cả Vít-vồ Vi-gai-rô A-phô-sút-tô-li-cô, thì chúng tôi sẽ lấy lòng
ngay thật thà mà chúng tôi sẽ vâng cho trọn mọi phép, cùng mỗi một phép đã kể
trước sau thì chúng tôi sẽ cứ cho trọn chẳng dám sai, cùng chẳng dám lấy chước
[mốc?] cáo gì cho khỏi vâng đâu, hoặc là cách nào cách nào mà chúng tôi sai, là
sự chúng tôi xin. Đức Chúa Lời gìn giữ chúng tôi cho khỏi, lễ ấy dầu trí lần
chúng tôi sai, thì muôn sao lần chúng tôi cam nhịn, [?] sao vạ Đức thánh
Pha-pha phạt kẻ sai trong các Vu-la trước ấy, cùng các vạ có trong thư hứa các
Đức Thầy cả Ca-đi-na-lê mới ra, mà có lời thề
này trong ấy, Đức thánh Pha-pha In-no-sen-si-ô thứ Mười Một đã xét, cùng phán hứa lại cứ như vậy, vậy chúng tôi để tay chúng tôi trên lời thánh Ê-van-giê-li-âm (Evangelium, sách Phúc Âm) là lời Đức Chúa Giê-su đã truyền chúng tôi hứa miệng, chúng tôi cậy, chúng tôi thề như vậy, chúng tôi xin Đức Chúa Lời cùng Lời Đức Chúa Giê-su này phù hộ cho chúng tôi.
Tôi là Gia-cô-bê Chiến Sa-sê-do-tê Pha-rô-cu-sút Vạn Nỗ chính tay tôi viết
Ego Jacobus Văn Chiên Sacerdos Parochus Vạn Nỗ propria manu
Tôi là An-tôn Quế Sa-sê-do-tê Pha-rô-cu-sút Kẻ Sét chính tay tôi viết
Ego Antonius Koe Sacedos Parochus Kẻ Sét propria manu
Tôi là Phi-li-phê Trà Sa-sê-do-tê Pha-rô-cu-sút Kỳ Lan chính tay tôi viết
Ego Philippus Văn Trà Sacedos Parochus Kẻ Sét propria manu
Tôi là Si-mong (Kiên) Sa-sê-do-tê Pha-rô-cu-sút Kiên Lao chính tay tôi viết
Ego Simon Kiên Sacedos Parochus Kiên Lao propria manu
Tôi là Lê-ong Trung Sa-sê-dô-tê Pha-rô-cu-sút An Việt chính tay tôi viết
Ego Leo Văn Troũ Sacedos Parochus An Viet propria manu
Tôi là Mát-ty-nho Sa-sê-dô-tê Pha-rô-cú-sút Bùi Chu chính tay tôi viết.
Ego Martinus Sacedos Parochus Bùi Chu ipropria manu
Chúng tôi là Ta-dêu Lý Thường Phi-li-xê Tấn đã nghe đã đọc cùng để tay trên sách Ê-van-giê-li-âm cùng khấn hứa cùng thề thốt như làm vậy.
Tôi là Ta-deu Lí Thành Sa-sê-đô-tê chính tay tôi viết
Ego Thaddeus Lí Thành Sacedos propria manu
Tôi là Phi-li-xê Tấn Sa-sê-đô-tê chính tay tôi viết
Ego Felix Văn Tấn Sacedos propria manu
(Trang chót còn có chứng từ bằng tiếng Latinh cho lời tuyên thệ này)
Nos infra scripti fidem facimus et attestamur magistros Simonem Kien Leonem
Trũ, Martinum Bùi Chu, sacerdotes parochos Tonkinenses, item Thaddeum Lí cum
Felice Tấn, etiam sacerdotes Tonkinenses jurasse et vovisse coram nobis ad hoc
deputatis ab illustrissimis et reverendissimis D.D. nostris Jacobo Episcopo
aurensi et Francisco Episcopo ascadonensi Vicarius apostolicis Regni Tonkini se
fidem inviolabilem perpetuo servaturos omnibus quae in decreto suprascripto
contenta sunt in cuius rei fidem et testimonium praesentes propria manu
signavimus, datum in Regno Tonkini, anno millesimo sexentesimo octogesimo
tertio, die — mensis decembris
Ioannes Ludovicus sarraute presbiter et missionarius apostolicus
Gabriel delaVigne, missionarius apostolicus
Chúng tôi, những người ký tên dưới đây, làm chứng và xác nhận rằng các thầy
Simon Kiên, Lê-ông Tru[ng], Martin Bùi Chu, các linh mục quản xứ người Đàng
Ngoài, cùng với Thaddeus Lí và Felix Tấn, cũng là các linh mục người Đàng
Ngoài, đã tuyên thệ và cam kết trước mặt chúng tôi — những người được các Đức
Cha rất đáng kính và rất khả kính, các Đức Cha Jacques, Giám mục Aurensis, và
François, Giám mục Ascalonensis, các Đại diện Tông tòa của Vương quốc Đàng
Ngoài, ủy nhiệm cho việc này — rằng họ sẽ trung thành và bất khả vi phạm, mãi
mãi tuân giữ tất cả những điều được ghi trong sắc lệnh nói trên.
Để làm bằng chứng và chứng thực cho việc ấy, chúng tôi đã ký tên dưới đây bằng
chính tay mình.
Ban hành tại Vương quốc Đàng Ngoài, năm một nghìn sáu trăm tám mươi ba, ngày …
tháng Mười Hai.
Gioan Luy Sarraute, linh mục và thừa sai Tông tòa
Gabriel dela Vigne, thừa sai Tông tòa
- Joseph Nguyễn Nam dịch.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét